به گزارش خبرنگار خبرگزاری فارس در عشق‏آباد، آثار تاریخی شهر حیرت انگیز «کهنه اورگنج» بالغ بر 40 مورد بوده که برخی در دوره عباسی ساخته شده و برخی دیگر نیز در زمان سلجوقیان ساخته شده‌اند.

در مجموعه آثار تاریخی در کهنه اورگنج ترکمنستان که در فهرست میراث فرهنگی یونسکو نیز ثبت شده‏ آرامگاهی وجود دارد که منتسب به شیخ «نجم‏الدین کبری» است که در واقع از مهمترین محل زیارت زائران و علاقمندان به ستارگان همیشه درخشان اهل تصوف و عرفان می‏‌باشد.

آرامگاه نجم‏‌الدین کبری

شیخ نجم‌‏الدین کبرى مؤسس سلسله‏ «کبرویه» (مقت. 618 ه.ق) از مشاهیر عرفا و اکابر صوفیان قرن ششم و هفتم است.

«نجم‏‌الدین رازى»، «مجدالدین بغدادى»، «سعدالدین حموى»، «سیف‏الدین باخزرى» و... از شاگردان وی بودند و وی در طول مدت عمر 12 نفر را به مریدى قبول کرد که تماما از مشایخ و اولیا شدند.

شیخ نجم‌‏الدین در حمله‏ مغول به خوارزم به قتل رسیده و آرامگاه آن حضرت در منطقه تاریخی «کهنوه اورگنج» در استان «داش اغوز» در شمال ترکمنستان موجود است و یکی از مهمترین محل زیارت زائران محلی و خارجی ترکمنستان محسوب می‏‌شود.

مرقد نجم‏‌الدین کبری و شاگردان نزدیک آن حضرت به گفته مورخ ترکمنستانی در قرن 14 میلادی بنیان‌گذاری شده و معماران آن دوران مهارت خود را در تزئین منحصر به فرد سنگ قبر نجم‏‌الدین کبری به کار برده بودند.

به گفته «رسلان مراداف»، کارشناس ارشد سازمان میراث فرهنگی ترکمنستان در 1221 میلادی تازیان مغل به سرزمین اورگنج حمله برده و این شهر باستانی را خراب کرده و نجم الدین کبری و همراهان آن حضرت که عده‌ای از مریدان و شاگران نزدیک و محبوب ایشان بوده‏‌اند، شهید می‌کنند.

این کارشناس تاریخی و میراث فرهنگی ترکمن تصریح کرد: مجموعه آرامگاه نجم الدین کبری متشکل از 3 واحد آرامگاه به عبارت دیگر آرامگاه «سلطان علی و پیریار ولی» و نیز یک مقبره «جمیل جان» که از جوانترین شاگرد حضرت نجم الدین کبری بوده است، می‌باشد.

وی افزود: با توجه به اهمیت تاریخی منطقه کهنه اورگنج این مجموعه در سال 2005 میلادی به فهرست میراث فرهنگی سازمان یونسکو رسما ثبت شده است.

به گفته وی، در ابتدای قرن سیزدهم، این مقبره تنها به عنوان یک آرامگاهی در واقع  محل دفن حضرت نجم‏‌الدین کبری بوده اما پس از تقریبا 100 سال فرماندار «قتلق تیمور» 2 اتاق جانبی و پشتک و دکوراسیون از مقبره و در کنار ستون این آرامگاه را احداث کرد.

گفتنی است که همایش بین‌‏المللی شیخ نجم‏‌الدین کبری در سال 1380 به همت رایزنی فرهنگی سفارت ایران در عشق‏‌آباد با حضور تعداد زیاد از محققان و دانشمندان ایرانی، ترکمنی و خارجی برگزار شد و ده‌ها مقاله محققین ایرانی و خارجی در مورد ابعاد مختلف زندگی و خلاقیت آن حضرت نیز در قالب مجموعه آثاری در مورد نجم الدین کبری به زبان‌های فارسی، روسی و ترکمنی منتشر شده است.

زندگینامه شیخ نجم الین کبری

احمدبن عمربن محمد خیوقی خوارزمی کنیه ابوالجناب و ملقب به نجم‏الدین و طامةالکبری و معروف به شیخ نجم‏‌الدین کبری مؤسس سلسله کبرویه و از صوفیان قرن ششم و هفتم هجری است.

وی خرقه اصل از اسماعیل قصری گرفته است و به شیخ نجم الدین کبری لقب طامةالکبری و شیخ ولی تراش نیز داده‌اند.

شاگردان و خلفای شیخ نجم الدین کبری از قبیل، شیخ فریدالدین عطار، باباکمال جندی، شیخ رضی الدین علی لالا، شیخ سعدالدین محمد حمویی، شیخ نجم الدین رازی، مجدالدین بغدادی و بهاء ولد از اعاظم طریقه کبراویه و بزرگان دیگر همه از شاگردان و مریدان این شیخ می‌باشند.

وی توانست با کمک شاگردانش در مقابل سلسله سهروردیه در مغرب، سلسله کبرویه را در مشرق بنا کند و دامنه تعلیماتش را از خراسان و ماوراءالنهر تا شام و آسیاى صغیر گسترش دهد.

انتهای پیام/م